ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
91
زاد المسافرين ( فارسى )
و چون آب به نصف برسد ديگ را از بار بردارند و بگشايند و مريض بر روى كرسى نشسته ، اطراف خود را به لحاف پيچيده ، سر ديگ را زير لحاف بردارند تا بخار به تمامى بدن برسد و سر و صورت و دهان بايد بر روى لحاف باشند و اگر علت در عضو خاصى حاصل شده باشد همان عضو را بر روى ديگ بدارند تا بخار ديگ به آن عضو برسد و از آن آب در همان وقت دو پياله به همان گرمى بنوشند پس خود را به لحاف پيچيده استراحت كنند تا عرق خشك گردد . و اگر بنيه و مزاج ، تاب تعريق هر روز نداشته باشد به قدر طاقت به عمل آورند ، نهايت اگر مرض در عضوى باشد همان عضو را به بخار آن بدارند و تعريق تمام بدن را هرچند روزى يك مرتبه به عمل آرند پس آب چينى را صاف نموده ، ضبط نمايند و ثفل آن را هرچند سياه و مضمحل شده باشد در سايه خشك نمايند به نهجى كه مذكور شد ، بعد از فراغ به عوض آب ميل نمايند و آب صاف را هر صبح و عصر تا سه فنجان با دو مثقال ، نبات ؛ گرم كرده ، بنوشند و تتمه را به عوض آب ميل نمايند و قدرى را در نان و قدرى را در طعام داخل كنند تا همه آب در ظرف شبانه روز صرف شود . و اگر آب تمام صرف نشود ، آتش بيشتر بسوزانند كه از نصف كمتر بماند تا به حد ثلث برسد و در مزاج حار در هشت مثقال چينى كمتر از يك من و نيم آب جائز نيست ؛ چينى را از هشت مثقال كمتر كنند . بدان كه در بعضى امزجه و در بعضى ادويه ، مناسب آن علت با چينى ضم مىتوان كرد و چنانچه در امزجهء بارده و امراض رطبه مثل فالج و بعضى مفاصل دارچينى با زرنباد ، از هريك ، دو مثقال ، عشبة الجابر - كه ياسمن برى مغربى است - تا چهار مثقال و در امراض معده ، عود قمارى ، يك مثقال ؛ هر يك مثل چينى ، ريزه كرده داخل كنند . و در اين طريق آنچه مذكور شد از